PRZEMYSŁ PRZETWÓRCZY

Przemysł przetwórczy wytwarza natomiast 21% PKB kra­jów gospodarczo rozwiniętych (w Stanach Zjednoczo­nych 18%, Niemczech i Japonii 24%, Francji 19%), 23% średnio rozwiniętych i 18% słabo rozwiniętych (Tanzania 7%, Sierra Leone 4%, Nigeria 5% przy 62% sektora prze­mysłowego za sprawą górnictwa). W latach 90. udział przemysłu przetwórczego w tworzeniu PKB zmalał w krajach gospodarczo rozwiniętych o punkt procentowy, średnio rozwiniętych o dwa, a w słabo rozwiniętych nie uległ zmianie.Mimo wahań wynikających ze zmienności koniunk­tury gospodarczej, produkcja przemysłu przetwórcze­go na świecie stale rośnie. W latach 90. wartość dodana wytworzona w przemyśle przetwórczym wzrosła o 35% (w krajach gospodarczo rozwiniętych o 33%, średnio roz­winiętych o 43%, słabo rozwiniętych o 20%). W roku 2000 produkcja przemysłowa na świecie wzrosła o 5%. W eu­ropejskich krajach gospodarczo rozwiniętych i w Amery­ce Północnej notowano 4-procentowy wzrost, we Wscho­dniej i Południowo-Wschodniej Azji przyrost wyniósł 6,5%, w Ameryce Południowej 4%, a w Afryce nie noto­wano zmian. W krajach Europy Środkowej i Wschodniej przyrost wahał się w granicach 4-6%.

URUCHOMIONY SYSTEM

Uruchomiły tym samym proces, który doprowa­dził do powstania zupełnie nowej organizacji przestrzennej gospodarki światowej. Struktura ta stanowi warunki brze­gowe funkcjonowania i rozwoju współczesnego przemy­słu. „Stare” kraje przemysłowe znalazły się pod presją kon­kurencyjną krajów nowo uprzemysłowionych, a po części także transformujących gospodarkę i rozwijających się. Aby utrzymać swoją pozycję, szukają źródeł przewagi konku­rencyjnej w zmianach strukturalnych, racjonalizacji i au­tomatyzacji produkcji oraz w innowacjach technologicz­nych i produktowych. W związku z tym cechą współczes­nego przemysłu jest innowacyjność i polegająca przede wszystkim na fuzjach koncentracja kapitału, w wyniku któ­rej powstają wielkie, często ponadnarodowe firmy, kon­trolujące znaczną część rynku.  Transnarodowe korporacje wytwarzają dziś 1/3 światowej produkcji przemysłowej. Jednocześnie rozwija się sektor małych i średnich firm przemysłowych, powiązanych kooperacyjnie z gigantami lub zajmujących rynkowe nisze. Rozwijający się w warun­kach gospodarki globalnej przemysł przejawia skłonność do dekoncentracji, penetrując coraz nowsze obszary, kra­je i regiony, a jednocześnie wykazuje silną tendencję do koncentracji w wielkich aglomeracjach i okręgach prze­mysłowych.

CENY KAWY

W konsekwencji ceny kawy w roku 1994 wyno­szące 2,02 $ za funt, pod koniec roku 2000 spadły do 42 centów, a ceny kakao osiągnęły w roku 2000 najniższy poziom od 27 lat, zaś ceny herbaty spadły o 40% poniżej już i tak niskiego poziomu z roku 1999- Wpraw­dzie ceny używek wykazują pewien wzrost, ale gene­ralnie są niskie, co odbija się negatywnie na gospodar­ce eksporterów. Charakterystyczną cechą rynku używek jest postępują­ca dekoncentracja produkcji, wynikająca z pojawiania się nowych, małych producentów i zdominowanie dystry­bucji przez kraje gospodarczo rozwinięte, importujące używki w stanie surowym, poddające je obróbce i kon­fekcjonowaniu, a następnie eksportujące, przy czym to one odgrywają najbardziej istotną rolę w łańcuchu tworzenia wartości tych produktów, a więc odnoszące największe ko­rzyści z ich produkcji. Globalnym produktem roślinnym stały się też narko­tyki.

GŁÓWNY PRODUCENT

Głównym producentem bawełny włóknistej są Chiny, Stany Zjednoczone i Indie. Na te kraje przypada odpowiednio: 20,5%, 19,7% i 14% z wynoszącej około 20 min t światowej produkcji. Dużymi producentami są także: Pakistan (7,7%), Uzbekistan (6%), Turcja (4%), Au­stralia (3,5%), Brazylia (2,5%). Około 30% światowego eks­portu bawełny pochodzi ze Stanów Zjednoczonych. Du­żymi eksporterami są także Chiny, Pakistan i Uzbekistan. Główni importerzy to kraje Azji Wschodniej i Unii Euro­pejskiej. Taka struktura geograficzna importu jest związa­na z występującym w tych regionach dużym popytem na wyroby bawełniane, wynikającym z koncentracji ludności i poziomu jej dochodów oraz roli, jaką odgrywają one w produkcji wyrobów bawełnianych przeznaczonych na rynek globalny. Procesy globalizacji produkcji roślinnej są szczególnie wyraźne na rynku owoców i używek.  

INTERNET MAIL

Tekst zostanie skopiowany do schowka Windows i można go teraz wkleić do dowolnego programu – np. do Worda. Można także zapisać rysunek ze strony WWW, klikając prawym klawi­szem myszy na rysunku i z podręcznego menu wybierając Zapisz rysunek jako. Poja­wi się okno Zapisz jako, w którym możesz wskazać, gdzie i pod jaką nazwą ma być zapisany plik rysunku. Rysunki zapisywane są w takim formacie, jak dołączane są na stronach WWW, czyli GIF lub JPG. Internet Mail jest bardzo dobrym i prostym w obsłudze programem do poczty elektronicznej. Jego podstawową zaletą jest to, że domyślnie pracuje w trybie offline, czyli bez połączenia z intemetem.

KATALOG TRASH

Katalog Trash przechowuje listy usunięte z pozostałych folderów. Listy usuwa się zaznaczając nagłówek i wciskając przycisk Delete na pasku narzędzi. Wiadomości te nie są usuwane bezpowrotnie, a tylko przenoszone do kosza, czasami chcesz jeszcze zobaczyć jakiś list, który usunąłeś. Prawdopodobnie jest jeszcze w katalogu Trash. Folder ten trzeba od czasu do czasu opróżnić – robi się to wybierając z menu File funk­cję Empty Trash Folder. Z kosza można też usuwać pojedyncze listy przy pomocy przycisku Delete. Usunięcie z kosza jest już bezpowrotne. Można dodawać własne foldery i kopiować do nich określone grupy listów, ręcznie lub automatycznie.

PODSTAWOWY PROGRAM

Podstawowym programem wchodzącym w skład pakietu internetowego firmy Netscape jest Navigator. Jest to dość rozbudowana przeglądarka stron WWW. Rozpo­znaje ona wszystkie najnowsze rozszerzenia języka HTML oraz Java iJavaScript. Navigator jest standardem w świecie WWW używany jest przez 70% użytkowników intemetu i sieci korporacyjnych. Oprócz możliwości wyświetlania wszystkiego, co znajduje się na stronach WWW, obsługi serwerów ftp i gopher, posiada cały szereg dodatkowych funkcji, ułatwiających korzystanie z zasobów intemetu.   Obsługa przeglądarki nie jest skomplikowana i w dużej mierze zależy od za­wartości stron WWW, od tego, czego szukasz i gdzie prowadzą kolejne odwołania. Dzieje się tak dlatego, że przeglądarka służy przede wszystkim do wyświetlania na ekranie stron WWW, a większość dostępnych opcji znajduje się bezpośrednio na stro­nach.

PROGRAM POCZTOWY

Netscape Navigator 3.0 zawiera bardzo dobry i prosty program do obsługi poczty internetowej. Jeżeli wpisałeś poprawnie swoje dane w oknie konfiguracyjnym programu, to obsługa poczty będzie prosta i bezproblemowa. Aby sprawdzić pocztę, uruchom przeglądarkę Netscape i kliknij żółty symbol koperty w prawym dolnym rogu albo wybierz z górnego menu Window —> Netscape Mail – pojawi się okno programu pocztowego. Jeśli w programie zdefiniowałeś automatyczne sprawdzanie poczty, naj­pierw pojawi się okienko z prośbą o podanie hasła dostępu do serwera pocztowego i program sprawdzi, czy otrzymałeś jakąś nową przesyłkę. Główne okno programu pocztowego składa się z trzech części.

Odzyskiwanie danych z telefonu

Zdarzają się wypadki z pilotem od telewizora, z klawiaturą czy z starą porcelaną babci, ale jak i również z telefonami komórkowymi. Słyszeliśmy już na pewno o czymś takim jak odzyskiwanie danych z dysków twardych, pendrive’ów czy kart pamięci, ale co z telefonami? Co zrobimy, gdy utopimy telefon w jeziorze lub ubikacji, co zrobimy, gdy przejedzie go nam samochód a w pamięci naszego urządzenia znajdowały się zdjęcia z wakacji u kuzynki na Hawajach? Wszyscy dobrze wiemy jak mknie technika do przodu i nawet nie zdajemy sobie sprawy, że zniszczony telefon przez samochód Twojego taty będzie nadał się jeszcze do odzyskania danych plików z telefonu. Oczywiście, gdy znajdziemy się w takim potrzasku najlepiej udajmy się do najbliższego komisu lub serwisu gdzie zajmą się tam naszym cudem elektroniki. Odzyskiwanie danych jest bardzo zróżnicowaną usługą w sprawach cenowych, zależy to od producenta jak i modelu urządzenia. Zasada w tej dziedzinie jest troszkę skomplikowana, czym droższy telefon kupimy tym więcej będziemy płacić za naprawę w razie uszkodzenia aparatu lecz czym droższy telefon kupimy tym bardziej zapewniają Nas, że nic nie jest w stanie uszkodzić telefonu przy upadku na ziemię czy do wody. Moim zdaniem jest to kwestia czasu.

Odzyskiwanie danych

By odzyskać stracone zdjęcia czy też ważne dokumenty nie mamy powodu do paniki, ponieważ mamy trzy optymalne opcje dla każdego użytkownika, pierwsza to oddanie komputera to serwisu, co świadczy o tym, iż nie chcemy mieć do czynienia z tego typu pracą, druga to zadzwonić na pogotowie całodobowe gdzie mamy wszelki zakres wyboru oferowanej nam pomocy. Odzyskiwanie danych z dysków wewnętrznych jak i z zewnętrznych tak zwanych przenośnych lub mamy trzecią opcje: zająć się tym sami. Oczywiście mamy wiele stron, portali czy forum gdzie możemy zaczerpnąć informacji by dobrze krok po kroku wykonać operacje „odzyskiwanie danych” z naszego dysku. Wybierając pierwszą i drugą opcje jesteśmy świadomi, że poniesiemy wydatki związane z zapłatą za daną usługę, i tutaj pojawia się problem: portfel. Jak wiemy każdy musi zarobić a suma wydanej kwoty będzie zależała od modelu i typu naszego dysku twardego. Cennik jest zróżnicowany, skala zaczyna się od 200zł a kończy się nawet przy kilku tysiącach złotych. Są też pewne zasady „domowego odzyskiwania danych” więc zanim się za to zabierzemy lepiej skonsultować się z kimś kto się na tym zna.

BARDZO WAŻNY PRODUKT

Bardzo ważnym produktem dla rozwoju gospodarki są ciągle metale, zwłaszcza stal, w związku z tym ważną gałę­zią przemysłu pozostaje hutnictwo. Jego produkcja jest ści­śle związana z koniunkturą gospodarczą. Maleje w okresach kryzysu i stagnacji, a rośnie w fazie ożywienia i rozkwitu. W roku 1990 wyprodukowano na świecie 760 min t stali su­rowej. Recesja początków lat 90. sprawiła, że produkcja spa­dła do 730 min t. Ożywienie gospodarcze w połowie lat 90. zaowocowało wzrostem produkcji do 798,5 min t w roku 1997, zaś kryzys azjatycki spowodował załamanie w roku 1998 i spadek produkcji do poziomu 760 min t, by w na­stępnych latach znowu wzrosnąć aż do 846 min t w roku 2000 i spaść do 835 min t w roku 2001. Wahania te powo­duje fakt, że właściwy popyt jest niższy (wynosi 750- -760 min t) i część produkcji jest wytwarzana na skład. W następstwie tego ceny stali są bardzo niskie.Zmienia się struktura geograficzna produkcji stali na świecie; 39% produkcji pochodzi z Azji (Chiny 15,5%, Japonia 12,4%), 19% z Europy Zachodniej, a 16% z Ame­ryki Północnej (Stany Zjednoczone 11%). W roku 1980 w Azji wytworzono 24% wyprodukowanej na świecie sta­li, a w roku 2005 udział tego kontynentu ma wynieść 50% produkcji i 55% zużycia (w roku 1980 zużyto w Azji 21,6%) wytwarzanej wówczas stali).

PRZEMYSŁY TRADYCYJNE

Współczesna gospodarka opiera się na energii elek­trycznej. Bez niej nie jest możliwe funkcjonowanie prze­mysłu, rolnictwa, usług i bytowanie człowieka. Na świecie wytwarza się ponad 13,5 gigawatogodzin (GWh), czyli 13,5 min kWh (1 GWh = 1 min kWh) energii elektrycznej. W Europie Zachodniej, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Japonii (12,5% ludności świata) wytwarza się około 60% produkowanej na świecie energii elektrycznej. 1/3 ludno­ści świata nie ma w ogóle dostępu do energii elektrycznej. W roku 1980 wytwarzano na świecie 8,3 min GWh, w 1990-    11,8 GWh, a do roku 2020 oczekuje się wzrostu zapotrze­bowania na energię elektryczną do 27 min GWh, co wiąże się z rozwojem gospodarki, przyrostem liczby ludności i wzrostem jej dochodów oraz urbanizacją. Z jednej strony produkcja jest coraz mniej energochłonna, ale z drugiej wytwarza się coraz więcej produktów i rozwijają się no­we wymagające energii elektrycznej rodzaje wytwórczo­ści, co sprawia, że globalny popyt rośnie. Oczekuje się, że przewidywany wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną będzie w znacznym stopniu pochodził z kra­jów rozwijających się. Współcześnie zużywają one 35% wytwarzanej na świecie energii elektrycznej, w roku 2000 zużyły 50%, a w 2050 – 60%.

POWSTAJĄCE TECHNOPOLIE

Mają one charakter naukowo-technologiczno-produkcyjny, stąd często bywają nazywane techopolami, technopoliami lub technopolis. Istnieją trzy typy tego rodzaju jednostek przestrzennych przemysłu:kompleksy technologiczno-przemysłowe, gdzie pro­wadzone są zarówno badania, jak i wdrożenia, a także produkcja;miasta naukowe, w których prowadzi się wyłącznie badania naukowe służące produkcji przemysłowej;parki technologiczne wyposażone w odpowiednią in­frastrukturę, a często także oferujące różne formy pomocy publicznej, gdzie prowadzona jest wyłącznie produkcja przemysłowa, z zastosowaniem najnowocześniejszych technologii.Warunkiem powstania technopolii jest:dostępność wysoko kwalifikowanej kadry, cechującej się dużą innowacyjnością,zaplecze naukowe w postaci uniwersytetów i insty­tutów badawczych,dostępność infrastruktury (podstawowej, informa­cyjnej oraz innowacyjnej) na najwyższym poziomie tech­nicznym,dostępność informacji i kapitału, zwłaszcza podwyż­szonego ryzyka (venture capital),sprzyjający klimat naukowy, polityczny i społeczny oraz odpowiednie otoczenie ekonomiczne, atrakcyjność danej miejscowości jako miejsca osie­dlenia i pracy,nieskażone środowisko przyrodnicze.

DUŻE SKUPISKA PRZEMYSŁU

Istotne aglomeracje przemysłu w Azji znajdują się w Izraelu, w rejonie Bombaju i Damodaru w Indiach, w południowo-wschodniej części Półwyspu Malajskiego, w rejonie Hongkongu, wraz z przyległymi terenami spe­cjalnych stref ekonomicznych w Chinach kontynentalnych i Tajwanem, w rejonie Szanghaju, Pekinu i Zagłębiu Fu- shun, w południowo-wschodniej części Korei Południo­wej, w południowej i środkowej Japonii, w rejonie Irkuc­ka i Kuzniecka w Rosji oraz w rejonie Taszkientu w Azji Środkowej. W Australii wyodrębniły się trzy duże skupiska prze­mysłu – w rejonie Melbourne, Sydney i Brisbane, zaś I w Afryce – w rejonie Johannesburga i Kapsztadu w RPA, koło Kairu w Egipcie i na wybrzeżu Tunezji, Algierii oraz Maroka.Powyższe aglomeracje przemysłu powstały w rejonach wydobycia surowców, koncentracji ludności lub w pobliżu portów. Ich powstanie i rozwój były na ogół zdominowa­ne przez tradycyjne gałęzie przemysłu lub też tradycyjny: i przemysł był przyczyną pierwotnej koncentracji przemy- słu, który później ewoluował w kierunku nowoczesnych gałęzi wytwórczości. Na obrzeżach tych aglomeracji lub w ich pobliżu powstają od niedawna jednostki prze­strzenne przemysłu nowego typu, powstanie których jest związane z przemysłami wysokiej techniki.

POTĘŻNA AGLOMERACJA

W Ameryce Północnej potężna aglomeracja przemy­słu powstała wokół Wielkich Jezior w Stanach Zjednoczo­nych i Kanadzie oraz wzdłuż wschodniego wybrzeża. Na­zywana Amerykańską Strefą Przemysłu Przetwórczego, rozciąga się od Waszyngtonu po Boston na wschodzie, aż po Minneapolis-St. Paul i Kansas City na zachodzie. Duża j aglomeracja przemysłu utworzyła się także nad Zatoką Meksykańską, w stanie Teksas i Luizjana. Rozwija się ona szybciej niż przemysł w Okręgu Przyjeziernym, Appala- chijskim i Północno-Wschodnim. Bardzo dużą dynamikę rozwoju wykazują dwie duże aglomeracje nowoczesnego i przemysłu na zachodnim wybrzeżu – w Kalifornii (od San Diego po San Francisco) i stanie Waszyngton (od Portland i w stanie Oregon po Vancouver w Kanadzie). Ważna jest także aglomeracja przemysłu wokół Denver. W Ameryce Południowej duże aglomeracje prze­mysłu znajdują się w Brazylii, w pasie od Sao Paulo po Belo Horizonte, w Argentynie od Buenos Aires wzdłuż Parany po Santa Fe, w rejonie Santiago de Chile i na wy­brzeżu Wenezueli.

OBSZAR KONCENTRACJI

Mówi się o aglomera­cjach przemysłu wyrosłych na bazie eksploatacji określo­nego surowca (np. węgla, rudy czy surowca chemiczne­go) lub powstałych ze względu na obecność koncentracji zasobów czynnika pracy, rynku zbytu (np. duże miasta) czy dogodnych połączeń komunikacyjnych (np. port mor­ski). Niektóre z tych ośrodków mają znaczenie lokalne lub regionalne, inne stanowią skupiska istotne w skali kraju, kontynentu lub świata. Głównym obszarem koncentracji przemysłu w Europie jest pas ciągnący się wzdłuż Renu, od Szwajcarii, przez Niemcy, Francję, Luksemburg, Belgię i Holandię, zwany rdzeniem przemysłowym tego kontynentu. Ważną euro­pejską aglomeracją przemysłu o znaczeniu światowym jest także okręg londyński i środkowoangielski, okręg paryski, Lombardia i Piemont we Włoszech, okręg moskiewski i uralski oraz Zagłębie Donieckie. Znaczące skupisko prze­mysłu w Europie stanowi rejon Sankt Petersburga, czeski i polski Śląsk, południowo-zachodnia część Półwyspu Skandynawskiego, okręg marsylski i północny we Francji, Zagłębie Szkockie oraz Baskonia i Asturia w Hiszpanii.

WSPÓŁCZESNE AGLOMERACJE

Współcześnie aglomeracje są cenione jako miejsca lokali­zacji przede wszystkim ze względu na dostępność infra- struktury i rynku zbytu, przy czym szczególne znaczenie mają placówki badawczo-rozwojowe i sektor finansowy. Jednocześnie obserwuje się powstawanie aglomeracji no­wego typu, nazywanych (za M. E. Porterem) „gronami”. Nie są to już tylko fizycznie skupione obszary koncen­tracji zakładów przemysłowych, lecz także układy funk­cjonalne, powstające w wyniku sieciowego powiązania współpracujących, uzupełniających się i wspierających ! przedsiębiorstw przemysłowych oraz usługowych. Im bardziej różnorodny i silniej wewnętrznie zintegrowany taki układ oraz im silniejsze i rozleglejsze są jego powią­zania zewnętrzne, tym większa jest jego atrakcyjność lokalizacyjna dla przemysłu. Istniejące na świecie koncentracje przemysłu mają róż­ną wielkość, strukturę i genezę, toteż mówi się o ośrod­kach przemysłowych, aglomeracjach przemysłowych, zespołach przemysłowych, okręgach przemysłowych i aglo­meracjach okręgów przemysłowych. Wyróżnia się jednost­ki przestrzenne przemysłu zdominowane przez jedną gałąź, nadającą im ton i determinującą rozwój gałęzi wspie­rających, oraz skupienia przemysłu charakteryzujące się zróżnicowaną strukturą branżową.

CZYNNIK KORZYŚCI

Czynnik korzyści aglomeracji jest natomiast związany z dążeniem do obniżania kosztów, możliwym dzięki sku­pieniu w jednym miejscu wielu różnych, współpracują­cych i tworzących dla siebie nawzajem rynki zbytu, wspólnie kształtujących i wykorzystujących infrastruktu­rę oraz zasoby pracy, zakładów przemysłowych. Możli­wości uzyskiwania korzyści zewnętrznych, które powstają poza firmą i wynikają z istnienia sprzyjającego funkcjo­nowaniu przedsiębiorstwa bezpośredniego otoczenia są w aglomeracjach tak wielkie, że mając możliwość wybo­ru, firmy lokalizują obiekty przemysłowe przede wszyst­kim właśnie na obszarach koncentracji życia gospodar­czego. Obecność takich obszarów uważa się wręcz za je­den z istotnych warunków konkurencyjności krajów i ich atrakcyjności lokalizacyjnej. Poszukuje się jednak takich aglomeracji, które mają sprzyjającą uzyskiwaniu korzyści zewnętrznych strukturę przestrzenną, dobrą infrastrukturę wewnętrzną i są dobrze powiązane z własnym krajem oraz ze światem, a także mają strukturę ekonomiczną pozwalającą na rozwój danego rodzaju wytwórczości.

MIEJSCE LOKALIZACJI

Niegdyś wybierano przede wszystkim takie miejsca lokalizacji, w których przy­padająca na jednostkę wartości produktu gotowego suma kosztów transportu wszelkich surowców i półfabrykatów oraz wyrobów gotowych była najniższa. Mniejsza waga przemieszczanych w związku z produkcją ładunków, wyż­sza sprawność transportu, rosnące znaczenie innych ele­mentów kosztów sprawia, że obecnie mniej liczą się kosz­ty transportu, a więcej jego niezawodność i czas, jaki zaj­muje. Wzrasta natomiast znaczenie, uważanego niegdyś za drugorzędny, czynnika pracy i czynnika aglomeracji. Po­szukuje się takich miejsc lokalizacji produkcji, w których dostępna jest tania, a zarazem niezbędna w kwalifikacje lub łatwo ucząca się siła robocza. W wypadku przemysłów stosujących zaawansowane technologie poszukuje się zaś skupisk pracowników o bardzo wysokich kwalifikacjach. Malejąca pracochłonność produkcji sprawia, że w coraz liczniejszych przypadkach większą rolę odgrywa jakościo­wy niż ilościowy aspekt czynnika pracy.